16 آذر 1398
مرکز رصد تروریست حقیقی
یکشنبه, 30 فروردين 1394 ساعت 09:12

كالبدشكافي سياست انگليسي‌ها در ايران

  • خلاصه مقاله / دكتر حسين احمدي

به گزارش مرکز رصد تروریست حقیقی؛ همایشی بین المللی به نام کالبد شکافی سیاست انگلیسی ها از 1800-2012 میلادی در ایران برگزار شد. سپس کتابی به همین نام که در آن خلاصه ای از مقالات ارائه شده در این همایش است به کوشش دکتر حسین احمدی چاپ شده است. با توجه به نقش استعماری انگلستان مطالعه این کتاب توصیه می گردد.

 

 

 

اولین هیئت انگلیسی در دوره تهماسب اول به رهبری جین کین سون وارد دربار صفویه گشت. وی گرچه موافق به دریافت امتیازی نشد ولی مقدمات سفرهای بعدی توسط اطلاعات جمع‌آوری شده او به ایران فراهم شد.


در دوره صفویه تمامی کوشش انگلیسی‌ها حول محور کسب منافع تجاری و تشدید اختلافات ایران و عثمانی دور می‌زد که پس از مرگ شاه عباس اول تا روی کار آمدن قاجارها این حضور روز به روز کمرنگ‌تر شد.


در اوایل تأسیس سلسله قاجار انگلیسی‌ها انگیزه مضاعفی برای فعالیت در ایران پیدا کردند. سودای ناپلئون برای تسلط بر هندوستان دارای ثروت افسانه‌ای، مقامات انگلیسی کمپانی هند شرقی را وادار به تجدیدنظر در سیاستهای خود نمود. از این دوره مطالعات گسترده جامعه ایران در دستور کار قرار گرفت که جان مالکوم در شروع آن نقش تعیین‌کننده‌ای داشت و بعدها مأموران دیگر انگلیسی آن را تکمیل کردند.از دوره اول شروع جنگهای روس و ایران تا پایان دوره پهلوی، انگلیسی‌ها نقش بالقوه و بالفعلی در ایران بازی کردند. مسئله هرات، دریافت امتیازات متعدد، مشروطه، قرارداد 1907، جنگ جهانی اول گوشه‌هایی از نمایش قدرت انگلیسی‌ها در ایران دوره قاجار بود. با پیروزی انقلاب روسیه و خروج نیروهای روسی، تنها قدرت موجود در ایران انگلیس بود که از این دوره تا 28 مرداد 1332 نقش پررنگ‌تری در صحنه سیاسی ـ اقتصادی ایران بازی کرد. انگليسي‌ها كه با استراتژی نظامی دقیق و تسلط بر امور سیاسی اداره کشورمان را بر طبق علائق خود رقم می‌زدند پس از جنگ جهاني اول روش استعماری جديدي مبني بر خروج نیروی نظامی و روی کار آوردن یک دولت وابسته ــ به ظاهر مستقل ــ سعی در حفظ و گسترش منافع خود در ایران کردند. آیرون‌ساید اجراکننده این برنامه در ایران بود که زمینه‌ساز تحولات بعدی همچون كودتاي سوم اسفند 1299 شد. از این دوره استراتژی فرهنگی انگلیسی‌ها برای یارگیری از لایه‌های مختلف جامعه ایرانی جهت حفظ منافع شدت یافت در نتیجه تشکلهای فعال وابسته به انگلیس شروع به جذب گسترده نخبگان سیاسی و فرهنگی کردند که تشدید نفوذ انگليسي‌ها را در ایران به دنبال داشت نقطه عطف این اقتدار انگلیسی‌ها را می‌توان در اشغال ایران در جنگ دوم جهانی و کودتای 28 مرداد 1332 مشاهده کرد.


پس از انقلاب اسلامی انگلیسي‌ها در حوادث ایران همچون جنگ تحمیلی حزب بعث، ماجرای سلمان رشدی، خروج سازمان مجاهدین خلق از لیست تروریستی، قطعنامه‌های شورای امنیت ــ به ویژه تحریمها ــ و تصویب لوایح ضد حقوق بشری عليه ايران در مجمع عمومی سازمان ملل متحد نقش گسترده‌ای ایفا کردند.


نظر به این‌که پیشبرد منافع ملی ایران، به شناخت دقیق اقدامات کشورهای تأثیر‌گذار در صحنه سیاسی نیاز دارد و با توجه به این‌که مطالعه منابع مکتوب داده‌های قوی را به جامعه پژوهشی تزریق نمی‌کند تکیه بر اسناد و تحقیقات میدانی می‌تواند در این زمینه راهگشا باشد. لذا در اینجا به معرفی این کتاب پرداختیم.

تمامی حقوق این پایگاه، نزد دیده بان مبارزه با تروریسم محفوظ است.
طراح سایت: رامندسرور

آگاهی از آخرین اخبار رصد شده

تماس با ما
  1. نـــام
    لطفا اجازه دهید نامتان را بدانیم.
  2. ایمیل
    Please let us know your email address.
  3. پیام(*)
    پیام مورد نظرتان را وارد کنید.
  4. کدامنیت(*)
    کدامنیت
      مجددکد امنیتی را اشتباه وارد نموده اید.